{"id":2145,"date":"2026-10-25T01:19:42","date_gmt":"2026-10-24T22:19:42","guid":{"rendered":"https:\/\/unite-mag.com\/?p=2145"},"modified":"2026-10-25T01:19:46","modified_gmt":"2026-10-24T22:19:46","slug":"dogaclama-formun-icinde-baslar-kerem-gorsevle-caz-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/dogaclama-formun-icinde-baslar-kerem-gorsevle-caz-uzerine\/","title":{"rendered":"Do\u011fa\u00e7lama Formun \u0130\u00e7inde Ba\u015flar: Kerem G\u00f6rsev\u2019le Caz \u00dczerine"},"content":{"rendered":"
\n

R\u00f6portaj: \u00c7a\u011flar Kaya<\/p>\n

Caz piyanisti ve besteci Kerem G\u00f6rsev’le, CSO Ada Ankara’da verdi\u011fi ve John Coltrane’in do\u011fumunun y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131na \u00f6zel bir b\u00f6l\u00fcm de i\u00e7eren konseri \u00f6ncesinde Coltrane’i ve caz\u0131 konu\u015ftuk.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n

\"Kerem<\/figure>\n
\n
\n

\u201cColtrane deyince \u00f6n\u00fcn\u00fc ilikleyip aya\u011fa kalkacaks\u0131n.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n

John Coltrane kariyeri boyunca hem m\u00fczikal hem de ruhani bir aray\u0131\u015f i\u00e7indeydi ve bebop’tan avangarda uzanan bir hatta dilini birka\u00e7 kez ba\u015ftan kurdu. Bu aray\u0131\u015ftan sizin m\u00fczi\u011finize en \u00e7ok ne ge\u00e7ti?<\/strong><\/p>\n

Coltrane’in 1955\u201361 aras\u0131 bir d\u00f6nemi var, bir de 1961\u201367 aras\u0131. 1961\u201367 d\u00f6neminde kurdu\u011fu grupta piyanoda McCoy Tyner, kontrbasta Jimmy Garrison, davulda Elvin Jones vard\u0131. Bu, d\u00fcnyada b\u00fcy\u00fck bir devrim yaratan, kuartet m\u00fczi\u011fini bamba\u015fka bir yere ta\u015f\u0131yan bir olu\u015fumdu.<\/p>\n

McCoy Tyner’la tan\u0131\u015fma imk\u00e2n\u0131m oldu, ona bir beste verdim. Elvin Jones’la da birka\u00e7 konserde \u00e7alma imk\u00e2n\u0131m oldu; d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck davulcusudur. Coltrane’le ne yaz\u0131k ki tan\u0131\u015famad\u0131m. \u00c7ok erken gitti, t\u0131pk\u0131 Charlie Parker gibi.<\/p>\n

Ama bak\u0131n, y\u00fcz sene \u00f6nce do\u011fmu\u015f bir insan bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinde \u00e7al\u0131n\u0131yor. Mesela ge\u00e7enlerde bir alb\u00fcm \u00e7\u0131kt\u0131: D\u00fcnyan\u0131n en \u00e7a\u011fda\u015f kuartetlerinden biri olan Branford Marsalis Quartet, Coltrane’in Johnny Hartman’la yapt\u0131\u011f\u0131 alb\u00fcmdeki par\u00e7alar\u0131 yeniden yorumlam\u0131\u015f. (Edit\u00f6r\u00fcn notu: Vokalde Dianne Reeves’in yer ald\u0131\u011f\u0131 alb\u00fcm, Coltrane’in do\u011fumunun y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131nda, Eyl\u00fcl 2026’da Blue Note etiketiyle Dedicated to You ad\u0131yla yay\u0131mland\u0131.)<\/p>\n

Coltrane herkese hayaller kurduran bir isim. On binlerce tenor saksofoncu, on binlerce m\u00fczisyen o hayalin pe\u015finde. Ben de Bill Evans’tan sonra onun alb\u00fcmlerini dinleyerek ki\u015fili\u011fimi bulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Piyanist olarak ben bir Bill Evans’\u00e7\u0131y\u0131m. Ama Coltrane deyince i\u015f de\u011fi\u015fir; \u00f6n\u00fcn\u00fc ilikleyip aya\u011fa kalkacaks\u0131n. Coltrane ba\u015fka.<\/p>\n

Sonras\u0131nda McCoy Tyner o gelene\u011fi piyanist olarak ba\u015fka bir boyuta ta\u015f\u0131d\u0131: pentatonik sistem, staccato \u00e7alma tekni\u011fi, da\u011flardan akan \u015felaleler gibi bir piyano. O da Coltrane’in ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bamba\u015fka bir m\u00fczisyendir.<\/p>\n

Do\u011fa\u00e7lama formun i\u00e7inde ba\u015flar<\/strong><\/p>\n

St. Petersburg, Londra ve Prag’da filarmoni orkestralar\u0131yla, Los Angeles’ta yayl\u0131larla kay\u0131t yapt\u0131n\u0131z. Yaz\u0131l\u0131 olanla do\u011fa\u00e7lamaya b\u0131rak\u0131lan aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi nas\u0131l tan\u0131mlars\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n

Ben asl\u0131nda klasik k\u00f6kenliyim. Bestelerim aranje edildikten sonra notalar\u0131 aynen klasik m\u00fczik gibi \u00e7al\u0131yoruz. Peki par\u00e7a bittikten sonra ne oluyor? Do\u011fa\u00e7lamalar ba\u015fl\u0131yor. Neyin \u00fcst\u00fcne? Par\u00e7an\u0131n bozulmam\u0131\u015f klasik formunun \u00fcst\u00fcne. O formun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131yoruz; yayl\u0131larla \u00e7alarken de onun i\u00e7inde do\u011fa\u00e7lama yap\u0131yoruz. Yani kendime izin verdi\u011fim \u00f6l\u00e7\u00fcde bir do\u011fa\u00e7lama bu.<\/p>\n

Ben form caz\u0131n\u0131 seviyorum. Benim yapt\u0131\u011f\u0131m, \u00e7ald\u0131\u011f\u0131m m\u00fczik \u201cHadi gel kapt\u0131ral\u0131m, ucu nereye giderse gitsin\u201d diyen bir m\u00fczik de\u011fil. Klasik disiplinden geldi\u011fim i\u00e7in aynen \u00f6yle \u00e7al\u0131yoruz. Klasik orkestralarla \u00e7al\u0131yoruz ama haddimi bilirim; klasik bir eser \u00e7almad\u0131m, \u00e7alamam da. Herkesin kendine ait bir alan\u0131 olmal\u0131.<\/p>\n

Baz\u0131 alb\u00fcmlerinizi New York, Los Angeles ve Londra’da, Abbey Road gibi ikonik st\u00fcdyolarda kaydettiniz. \u015eehirler m\u00fczi\u011finizde nas\u0131l bir iz b\u0131rak\u0131yor?<\/strong><\/p>\n

New York’a, \u00f6zellikle de Manhattan’a ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131mda ruhum ba\u015fka bir boyuta ge\u00e7iyor. D\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn sanatlar\u0131 orada: resim, heykel, sinema, reklamc\u0131l\u0131k, opera, bale, Broadway m\u00fczikalleri, dans, pandomim, m\u00fczik, caz; hepsi i\u00e7 i\u00e7e. Manhattan asl\u0131nda d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn k\u00fclt\u00fcrlerin bulu\u015fma noktas\u0131d\u0131r. Oraya girince T\u00fcrkiye’den kopuyor, oran\u0131n havas\u0131na giriyorsun. O hisler seni mutlu ediyor.<\/p>\n

Rusya klasik m\u00fczi\u011fin, edebiyat\u0131n, resmin \u00fclkesi. Orada sosyalist gelenekten gelen bir ciddiyet var. Bol\u015foy Balesi var, St. Petersburg Filarmoni Orkestras\u0131 var; bamba\u015fka, ciddi bir boyut. Amerika’ya, Los Angeles’a gidiyorsun; kar\u015f\u0131nda sinema sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn merkezi Hollywood var. Oradaki orkestralar 1940’lar\u0131n, 1950’lerin film m\u00fcziklerini \u00e7alm\u0131\u015f orkestralar. Bu \u00e7ok ilham verici.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 sindirip kalbini m\u00fczi\u011fe a\u00e7man ve inand\u0131\u011f\u0131n notaya basarak \u00e7alman laz\u0131m; o zaman bir \u015feyler ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu i\u015fler zorla olmaz. \u0130stersen d\u00fcnyan\u0131n en iyi piyanisti, en iyi bestecisi ol; i\u00e7inden gelen maya tutmazsa yo\u011furt olmaz. Orkestrayla, st\u00fcdyoyla, m\u00fczisyenlerle \u00e7ok iyi ileti\u015fim kurman laz\u0131m; bunlar\u0131n hepsi ayn\u0131 zincirin halkalar\u0131.<\/p>\n<\/div>\n

\"Kerem<\/figure>\n
\n

Bu y\u0131l \u00e7\u0131kan ve y\u00f6netmeni Grant Gee’ye Berlin Film Festivali’nde En \u0130yi Y\u00f6netmen dal\u0131nda G\u00fcm\u00fc\u015f Ay\u0131 \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc kazand\u0131ran Everybody Digs Bill Evans filmi, sizin de hayran\u0131 oldu\u011funuz Evans’\u0131n 1961’de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir k\u0131r\u0131lmay\u0131 anlat\u0131yor. Sizin kariyerinizde b\u00f6yle dramatik bir an oldu mu?<\/strong><\/p>\n

San\u0131r\u0131m her d\u00f6nemimden memnunum. Yirmili ya\u015flar\u0131mdaki o acemilikten bug\u00fcne, dersler ala ala daha az hata yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Hatalar\u0131m\u0131 azaltmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum ama hata hi\u00e7bir zaman bitmiyor; hata derken, lezzetsizlikler bitmiyor asl\u0131nda. Hayatta \u201coldum\u201d diye bir \u015fey yok.<\/p>\n

Her alb\u00fcm\u00fcm\u00fcn ayr\u0131 bir hik\u00e2yesi, birlikte \u00e7ald\u0131\u011f\u0131m her m\u00fczisyenle ayr\u0131 bir an\u0131m var. Hayat\u0131n ba\u015ftan sona su gibi ak\u0131p gitmesini isterim; hi\u00e7bir d\u00f6nemi di\u011ferinden ay\u0131rm\u0131yorum. Ama k\u0131z\u0131m\u0131n do\u011fdu\u011fu y\u0131llar, ona yapt\u0131\u011f\u0131m alb\u00fcm\u2026 O zamanlar ba\u015fka duygular ya\u015f\u0131yordum, onlar da g\u00fczeldi. Kedilerime, k\u00f6peklerime yazd\u0131\u011f\u0131m par\u00e7alar\u2026 Hepsi g\u00fczel deneyimler.<\/p>\n

\u0130stemedi\u011fim hi\u00e7bir m\u00fczi\u011fi \u00e7almad\u0131m. Kimse bana para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda istemedi\u011fim bir m\u00fczi\u011fi \u00e7ald\u0131ramad\u0131. \u0130stemedi\u011fim hi\u00e7bir m\u00fczisyenle \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131m, istemedi\u011fim hi\u00e7bir mek\u00e2nda \u00e7almad\u0131m. \u00c7ok \u015fey kaybettim, \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 kazand\u0131m. Ak\u015fam yatt\u0131\u011f\u0131nda ertesi g\u00fcn ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek \u00e7ok \u00f6nemli. Hedefsiz bir ya\u015fam olmaz. Hayal bitti\u011finde hayat da biter. Bizde emeklilik diye bir \u015fey yok; biz ancak son nefesimize kadar o piyanoyu \u00e7ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda var oluruz.<\/p>\n

Caz\u0131n enerjisi insan enerjisinden fazla<\/strong><\/p>\n

Sahnede ve sahne d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fczi\u011fe duydu\u011funuz heyecan ve samimiyet, caz\u0131n \u201cmesafeli\u201d duru\u015funu y\u0131k\u0131p insan\u0131 daha \u00e7ok caz dinlemeye, ke\u015ffetmeye \u00e7a\u011f\u0131ran bir davete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Peki bug\u00fcn bu davet size kimden geliyor?<\/strong><\/p>\n

Piyanoyu, m\u00fczi\u011fi \u00e7ok seviyorum. Ya\u015famay\u0131 \u00e7ok seviyorum. Bunlar\u0131n hepsi bir araya gelince bir enerji patlamas\u0131 oluyor; ben de bunu m\u00fczikle payla\u015f\u0131yorum. Yani hi\u00e7 fotoromanl\u0131k bir durum yok. \u0130\u00e7imden geleni sahnede de s\u00f6ylerim. Biraz patavats\u0131z\u0131md\u0131r; hayatta da istedi\u011fim her \u015feyi s\u00f6ylerim, s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde tabii.<\/p>\n

Mesela d\u00fcn gece sabaha kar\u015f\u0131 04.30’a kadar ba\u015fucumda Coltrane, Bill Evans dinledim. Bunlar insan\u0131 mutlu ediyor. Sabah kalk\u0131yorsun, bir \u015fey i\u00e7erken caz dinliyorsun; g\u00fczel oluyor. U\u00e7akta kulakl\u0131klar\u0131mla dinliyorum. Ben s\u00fcrekli m\u00fczik dinlerim.<\/p>\n

Caz\u0131n enerjisi insan enerjisinden \u00e7ok daha fazla. Bunu herkese a\u015f\u0131layabilirsek T\u00fcrkiye’de her \u015fey daha g\u00fczel olur. Bir de klasik m\u00fczik var; onu asla ihmal etmeyece\u011fiz. \u00d6nce klasik, sonra caz.<\/p>\n

Caz\u0131n kutsal bir alb\u00fcm\u00fc vard\u0131r: Miles Davis’in Kind of Blue’su. Caz\u0131n kutsal kitab\u0131d\u0131r o; orada herkes var: Coltrane, Miles, Jimmy Cobb, Cannonball Adderley, Bill Evans. Mesela bende Bill Evans’\u0131n 89 pla\u011f\u0131 var; d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn session’lar\u0131 bende. Bill Evans benim mentorumdur.<\/p>\n

\u00d6nce vokal caz<\/strong><\/p>\n

Caz dinlemeye yeni ba\u015flayan biri Coltrane’le nas\u0131l bir ili\u015fki kurabilir?<\/strong><\/p>\n

Coltrane’in m\u00fczi\u011fi zordur. Caza yeni ba\u015flayan biri i\u015fe Coltrane’le ba\u015flarsa ka\u00e7abilir. En iyisi ad\u0131m ad\u0131m gitmek. Mesela \u00f6nce Nat King Cole dinleyerek ba\u015flayacaks\u0131n. Sonra Sarah Vaughan, Ella Fitzgerald, Frank Sinatra. Vokal caz iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olabilir.<\/p>\n

Sonra o vokallerin i\u00e7inde sololar vard\u0131r; vokal biter, piyanist soloya girer. Oradan piyanistleri takip edeceksin: Oscar Peterson, Hank Jones, Wynton Kelly, Kenny Barron, Bill Evans\u2026 Y\u00fczlerce efsane piyanistin ayr\u0131 renklerini duyuyorsun. Davulcular\u0131, kontrbas\u00e7\u0131lar\u0131 ara\u015ft\u0131racaks\u0131n. Sonra trompet\u00e7ilere ge\u00e7eceksin: Miles Davis, Roy Hargrove, Wynton Marsalis. Derken saksofonculara bakacaks\u0131n: Hank Mobley, Dexter Gordon, Sonny Rollins, John Coltrane, Charlie Parker\u2026<\/p>\n

B\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir bo\u015flu\u011fun i\u00e7ine d\u00fc\u015feceksin; bazen o bo\u015fluktan korkacaks\u0131n ama ufak ufak ilerleyeceksin. Benim de dinleyemedi\u011fim caz var mesela; \u00e7ok modern cazla pek aram yok. Mainstream’i, yani ana ak\u0131m\u0131 severim. Zaten bunlar\u0131n hepsi onun i\u00e7inde. Sahnede de kendimi bu tarz m\u00fczi\u011fi \u00e7alarak daha iyi ifade ediyorum, bu da dinleyiciye yans\u0131yor.<\/p>\n

Sizin Bill Evans’a duydu\u011funuz hayranl\u0131\u011f\u0131n bendeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Norah Jones. Norah Jones i\u00e7in neler s\u00f6ylersiniz?<\/strong><\/p>\n

\u00d6zellikle gidip bir Norah Jones alb\u00fcm\u00fc almasam da yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri biliyorum, dinliyorum. Norah Jones’un m\u00fczi\u011fi kula\u011fa basit gelir ama de\u011fildir. O da \u00f6yle hissediyor ve hissetti\u011fini \u00e7al\u0131yor. Zaten en zoru, basit olan\u0131 \u00e7almakt\u0131r.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Caz piyanisti ve besteci Kerem G\u00f6rsev’le, CSO Ada Ankara’da verdi\u011fi ve John Coltrane’in do\u011fumunun y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131na \u00f6zel bir b\u00f6l\u00fcm de i\u00e7eren konseri \u00f6ncesinde Coltrane’i ve caz\u0131 konu\u015ftuk.<\/p>","protected":false},"author":283014123,"featured_media":2139,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1378,1382],"tags":[],"class_list":["post-2145","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muzik","category-roportaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/283014123"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2145"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2147,"href":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2145\/revisions\/2147"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/unite-mag.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}